Coalitieakkoord 2021 - 2025, inkomen en werk

Hervormingen in de arbeidsmarkt

Het nieuwe kabinet voert hervormingen door in de arbeidsmarkt. Lastenverlagingen komen ten goede aan werknemers met lage en middeninkomens. Werken en ondernemen wordt aantrekkelijker gemaakt.

Het eerder dit jaar gepubliceerde eindrapport van de commissie Regulering van Werk (commissie-Borstlap) en het SER MLT-advies “Arbeidsmarkt, inkomensverdeling en gelijke kansen” vormen de leidraad voor de toekomstige inrichting van de arbeidsmarkt. Het kabinet investeert hiervoor € 500 miljoen per jaar, naast € 300 miljoen voor de loondoorbetaling bij ziekte voor het MKB.

Belastingstelsel - fiscale maatregelen

Zoals steeds meer blijkt is het belastingstelsel toe aan vereenvoudiging. Het Kabinet gaat hiermee aan de slag. Een belangrijk onderdeel van de vereenvoudiging is het afschaffen van allerlei toeslagen. De regelgeving rond deze toeslagen is voor veel mensen niet te begrijpen.

Om reizen naar werk betaalbaar te houden, wil het nieuwe kabinet de onbelaste reiskostenvergoeding verhogen. Een onverwacht voorstel. De verhoging staat gepland voor 2024. De precieze tariefsverhoging is nog niet bekend.

Wettelijk minimumloon

Het wettelijk minimumloon wordt stapsgewijs verhoogd met 7,5 procent. De bestaande koppeling met de uitkeringen blijft bestaan. De AOW is hiervan uitgezonderd. Ouderen worden echter ontzien via een hogere ouderenkorting. Bij de Tweede Kamer ligt al een initiatiefwetsvoorstel tot de invoering van een minimumuurloon. Het huidige wettelijk minimumloon op maandbasis heeft als gevolg dat mensen die 40 uur werken in de week een lager uurloon hebben dan iemand die 36 uur werkt. Het wettelijk minimumuurloon wordt ingevoerd op basis van een 36-urige werkweek. 

Ouderschapsverlof en kinderopvang

Het kabinet maakt het aantrekkelijker voor ouders om werk en zorg te combineren. Voor werkende ouders wordt de vergoeding van de kinderopvang verhoogd tot 95 procent. Hierdoor zal ook de arbeidsparticipatie van met name vrouwen toenemen.

In het verlengde van een Europese richtlijn en zoals eerder aangenomen door Tweede en Eerste Kamer wordt betaald ouderschapsverlof ingevoerd. De vergoeding wordt uitgebreid naar 70% van het gemaximeerde sv-loon.

Arbeidsmarkt

Het Kabinet gaat verder met het beleid dat is ingezet met de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans die tot doel heeft meer mensen aan een vast contract te helpen. Beoogd wordt het aantal tijdelijke contracten en oproep- en uitzendcontracten te verminderen. Het Kabinet volgt hiermee het SER-advies. Tevens wordt het instrument van de deeltijd-WW uit de kast gehaald.

Zelfstandigen

Echte zelfstandigen worden ondersteund en ondernemerschap wordt gestimuleerd. De verdere ontwikkeling van een webmodule - al geruime tijd onderwerp van studie door wetenschappers, werknemers- en werkgeversorganisaties - kan bijdragen aan het vooraf verkrijgen van zekerheid over de aard van de arbeidsrelatie van zzp-ers. Ook aan de handhaving zal meer aandacht worden besteed.

Er komt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zelfstandigen, waarmee te grote inkomensrisico’s voor individuele zelfstandigen worden voorkomen. 

Op grond van bestaand beleid wordt de zelfstandigenaftrek vanaf 2023 met stappen van € 650 teruggebracht tot € 1.200 euro in 2030. Compensatie vindt plaats door middel van verhoging van de arbeidskorting.

Arbeidsparticipatie

De arbeidsmarkt heeft nog een groot potentieel aan mensen dat nu niet deelneemt aan die markt. Het Kabinet gaat met sociale partners, gemeenten en het UWV, meer mensen naar werk begeleiden. Meer energie zal worden gestoken in het van uitkering-naar-werk begeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Daarnaast neemt het kabinet maatregelen om de arbeidsparticipatie van arbeidsongeschikten te verbeteren. Onderzocht zal worden hoe de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) hiertoe kan worden aangepast.

Door de mogelijkheid  permanente bij en omscholing van werkenden wil de overheid de overgang van werk-naar-werk stimuleren.

Reïntegratie-activiteiten zijn primair gericht op herstel en terugkeer van de zieke werknemer. In het SER-advies wordt geadviseerd de reïntegratie te richten op het zogenaamde tweede spoor - dus buiten de bestaande werkomgeving - met als doel de instroom in de WIA-te beperken.

Scholing

Ook bevordert het kabinet permanente scholing via leerrechten. In overleg met sociale partners wordt de beëindiging van de arbeidsovereenkomst via een van-werk-naar-werk-route uit het MLT-advies nader uitgewerkt.

Loonkostenvoordeel jongeren

Eerder is door het huidige kabinet besloten om het lage inkomensvoordeel (LIV) af te schaffen. Het nog uit te werken alternatieve instrument, een loonkostenvoordeel (LKV) voor jongeren, wordt niet ingevoerd. Het LIV wordt afgeschaft met ingang van 2025.